Van witte stok naar geleidehond
Sinds een jaar wordt Karin vanwege haar visuele beperking begeleid door haar geleidehond. Daarvoor liep zij ruim twaalf jaar met een witte geleidestok. “Lange tijd dacht ik dat ik me prima redde. Tot ik merkte dat ik minder graag naar buiten ging.” De komst van Elsie veranderde veel. “Ik ben minder moe en kan meer genieten van onderweg zijn.” Misschien nog belangrijker is het gevoel dat ze niet meer alleen onderweg is. “Als ik twijfel, heb ik Elsie naast me. Dat geeft vertrouwen.” Waar Karin vroeger constant bezig was met obstakels, stoepranden en haar route, hoeft zij hier nu minder energie in te steken.
De drukte van alledag
Ondanks haar hulpmiddelen blijft deelnemen aan het verkeer soms spannend. Zeker in een drukke stad. “Mensen hebben haast. Ze kijken op hun telefoon, zijn in gesprek of met andere dingen bezig. Daardoor worden mijn geleidestok of Elsie soms niet gezien.” Dat leidt regelmatig tot lastige situaties. “Soms voel ik ineens iemand vlak langs me schieten of tegen me aan botsen.” Ook oversteken blijft soms spannend. “Laatst stond ik bij een zebrapad. Mijn stok was duidelijk zichtbaar, maar een auto remde pas op het laatste moment. Dan schrik je wel.”
Kleine obstakels, grote gevolgen
De inrichting van de openbare ruimte kan ook voor problemen zorgen. Denk aan een trap zonder leuning, geen of slechte wegmarkeringen, of een rateltikker bij het stoplicht die niet werkt. Dat kan grote gevolgen hebben. Een situatie die Karin is bijgebleven, was tijdens wegwerkzaamheden. “Het was maar goed dat ik op tijd doorhad dat de situatie was veranderd. Anders had ik zo in een diep gat kunnen vallen.”
Kleine gebaren maken een groot verschil
Tegelijkertijd wil Karin benadrukken dat er ook veel goed gaat. “Eigenlijk kom ik veel vaker behulpzame mensen tegen dan onbehulpzame mensen.” Zo herinnert ze zich iemand die haar waarschuwde voor een aankomende tram. “Dat vond ik heel erg fijn. Ik hoorde de tram wel, maar had niet door hoe dichtbij die al was.” Ook een vrouw die spontaan hulp aanbood toen Karin op zoek was naar het juiste perron is haar bijgebleven. “Ze nam de tijd om te vragen waar ik naartoe moest. Daardoor stond ik binnen een paar minuten weer op de juiste route.” Volgens Karin zit de kracht vaak in kleine dingen. “Even geduld hebben. Iemand de ruimte geven. Of gewoon vragen of je kunt helpen. Meer is vaak niet nodig.”
Bewustwording begint met ontmoeting
Karin zet zich in als ervaringsdeskundige bij de afdeling Groepsvoorlichting, onderdeel van MEE Rotterdam Rijnmond. Tijdens gastlessen en testsessies deelt zij haar ervaringen. “Mensen zeggen vaak achteraf: daar had ik nooit bij stilgestaan.” Dat is precies waarom ze bewustwording creëren belangrijk vindt. “Hoe beter mensen begrijpen waar je tegenaan loopt, hoe makkelijker het wordt om samen een toegankelijke samenleving te creëren.”
Kijk uit je doppen
Voor gemeenten en inrichters van de openbare ruimte heeft ze een duidelijk advies. “Neem toegankelijkheid vanaf het begin mee. Denk hierbij niet vóór ons, maar denk mét ons. Als ervaringsdeskundigen kunnen we meedenken en voorkom je veel problemen achteraf. Het hoeft ook allemaal niet ingewikkeld te zijn. Vaak zijn de simpelste oplossingen juist het beste.” Voor verkeersdeelnemers heeft Karin één boodschap. “Kijk uit je doppen.” Ze lacht als ze het zegt, maar haar boodschap is serieus. “Kijk om je heen. Let op elkaar. Een beetje aandacht voor elkaar maakt het verkeer veiliger voor iedereen.”