7 september, 2020

MEE ziet wetswijziging als mooie eerste stap richting domeinoverstijgende cliëntondersteuning

Minister De Jonge wil cliëntondersteuning vanuit de Wlz (Wet Langdurige Zorg) beschikbaar stellen voor ondersteuning bij het aanvragen van een Wlz-indicatie. MEE heeft de minister via internet-consultatie laten weten deze wetswijziging van harte te steunen en ziet deze wijziging als een mooie eerste stap richting domeinoverstijgende cliëntondersteuning. MEE heeft wel een aantal aandachtspunten beschreven voor de invoering van de wetswijziging.

In de huidige situatie zijn gemeenten via de Wmo (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) verantwoordelijk voor het bieden van cliëntondersteuning bij een aanvraag voor een Wlz-indicatie. Cliëntondersteuners vanuit de Wmo zijn daar echter niet altijd voldoende op toegerust. Zij zijn niet volledig op de hoogte van de regels en hebben vaak onvoldoende kennis van criteria en de procedure voor indicatie-aanvragen. Dat leidt tot onnodig veel afwijzingen en daarmee tot onnodige frustratie voor zowel cliënten als medewerkers van het CIZ.

Daar komt bij dat cliënten die een indicatie krijgen vaak niet direct de juiste zorg ontvangen, omdat ze al vóór de indicatieaanvraag een zorgvorm en zorgaanbieder hebben moeten kiezen. Begeleiding bij de aanvraag door een cliëntondersteuner die deze kennis wel heeft kan dat voorkomen.

Tussenstap tot domeinoverstijgende cliëntondersteuning

Deze wijziging zorgt ervoor dat mensen beter ondersteund kunnen worden bij het doen van aanvragen en vinden van de juiste zorg op de juiste plaats. MEE ziet deze aanpassing als een eerste stap op weg naar domeinoverstijgende cliëntondersteuning, waarmee mensen nog beter vanuit hun eigen behoeften en vragen ondersteund kunnen worden, los van schotten tussen wetten, regels en financiering. Sander Olsthoorn, programmamanager Cliëntondersteuning bij MEE NL: “We zijn blij met de voorgestelde wetswijzigingen en zien het als een eerste stap richting domeinoverstijgende cliëntondersteuning, waarvoor wij al eerder bij de minister gepleit hebben.  [ https://www.mee.nl/nieuws/nieuws/stop-de-tweedeling-in-clientondersteuning ] Onze ervaring is namelijk dat mensen die cliëntondersteuning nodig hebben bijna altijd te maken hebben met meerdere wetten en domeinen. De drempels in de huidige regelgeving maken het soms moeilijk om deze mensen goed te kunnen ondersteunen”.

Aandachtspunten

MEE heeft de minister gewezen op een aantal aandachtspunten bij de invoering van deze wetswijziging. Zo constateert MEE dat de onafhankelijkheid van cliëntondersteuning onder druk staat. Olsthoorn: “In de gemeenten zijn cliëntondersteuners soms verantwoordelijk voor de ondersteuning én voor het afgeven van een beschikking voor zorg, bijvoorbeeld als lid van het wijkteam. Ondersteuning is dan niet langer onafhankelijk. Ook wil de minister zorgkantoren meer ruimte geven om zelf cliëntondersteuning te bieden, waardoor ook binnen de Wlz de onafhankelijkheid onder druk komt te staan. Voor ons staat buiten kijf dat cliëntondersteuning altijd onafhankelijk aangeboden moet worden, zodat er zuiver vanuit het belang van de cliënt gewerkt kan worden.”

Daarnaast zijn er een aantal onduidelijkheden over de afbakening. Er ontstaat bijvoorbeeld een verschuiving van cliëntondersteuning vanuit de Wmo naar de Wlz, waarbij het niet duidelijk is vanaf waar de financiële verantwoordelijkheid bij het zorgkantoor komt te liggen. MEE vindt dat de zorgkantoren voor extra kosten moeten worden gecompenseerd. Ook voorspelt MEE dat er onduidelijkheid zal ontstaan over wanneer iemand wel en niet in aanmerking komt voor deze vorm van cliëntondersteuning en welke organisatie daarover gaat beslissen.

Sociale kaarten wijzen u de weg

Landelijk is er Sociale Kaart Nederland die burgers en professionals met een sociale kaart ondersteunt. Deze Sociale Kaart bestaat uit tienduizenden organisaties rond arbeid, onderwijs, sport, wonen, welzijn en zorg. Iedereen gebruikt dagelijks deze data om informatie te vinden, mensen op weg te helpen en daarmee kosten te besparen.